Κυριακή, 21 Αυγούστου 2011

Έφυγε απο τη ζωή ο Νίκος Θέμελης


Ο λογοτέχνης, ο πολιτικός, ο στοχαστής Νίκος Θέμελης έφυγε το απόγευμα του Σαββάτου, σε ηλικία 64 ετών, μετά από πολύχρονη μάχη με τον καρκίνο.



Απο την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ:

« Ήξερε την κατάσταση του, κρυφόπαιζε κρυφτούλι με τον θάνατο. «Δεν ξέρω για πόσο ακόμα θα την σκαπουλάρω» έλεγε την τελευταία φορά που μιλήσαμε στο τηλέφωνο. Κατά καιρούς περνούσε μέρες με πόνους και αργότερα συνερχόταν για να διεκδικήσει και πάλι μια θέση στην ουσιαστική ζωή. Το τελευταίο του βιβλίο «Η συμφωνία των ονείρων» ήταν και η μεγάλη του χαρά. Θεωρούσε ότι για μια ακόμα φορά κατάφερε να ξεγελάσει τον πόνο. Ως λογοτέχνης ο Νίκος Θέμελης κατάφερε με το πρώτο του βιβλίο «Η αναζήτηση» να κάνει την έκπληξη, καθώς εμφανίστηκε από το πουθενά για να θέσει τις βάσεις ενός μεγάλου ολοκληρωμένου μυθιστορήματος, που θα συμπληρωθεί με ακόμα δύο τόμους, την «Ανατροπή» και την «Αναλαμπή». Το κύριο χαρακτηριστικό του λογοτεχνικού του έργου είναι η προσπάθεια να ερμηνεύσει λογοτεχνικά τις οικονομικοκοινωνικές συνθήκες ανάπτυξης της Ελλάδας, έχοντας σαν βάση μελέτης την πλούσια αστική παράδοση του ελληνισμού της Μικράς Ασίας, των Παρευξείνιων χωρών , της Ρουμανίας κ.ά.
Οι ήρωες του Νίκου Θέμελη μοιάζουν πολύ με τον ίδιο : αναζητούν απαντήσεις, συγκρούονται για τις ιδέες τους, κυνηγούν οράματα, ψάχνουν το παρελθόν για να καταλάβουν το σήμερα, για να σχεδιάσουν το μέλλον. Τα βιβλία του, φορτισμένα ιδεολογικά, δεν είναι παρά η κραυγή ενός ανθρώπου που ορκίζεται στις αξίες και που θυσιάζεται γι αυτές.
Ο Νίκος Θέμελης είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και μετά το στρατιωτικό του συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία, όπου το 1975 έκανε και το Διδακτορικό του σε θέματα Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Από το 1981 υπήρξε συνεργάτης του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη.

Εκτός από τον χώρο της πολιτικής και της επιστήμης τα ενδιαφέροντά του επικεντρώνονταν στη ζωγραφική, στη μουσική και στη λογοτεχνία. Τα μυθιστορήματά του "Η αναζήτηση" (1998), " Η ανατροπή" (2000), "Η αναλαμπή" (2003), "Για μια συντροφιά ανάμεσά μας" (2005), "Μια ζωή δυο ζωές" (2007) και "Οι αλήθειες των άλλων" (2008), «Η συμφωνία των ονείρων» (2010) γνώρισαν μεγάλη επιτυχία και μερικά από αυτά εκδόθηκαν στα γερμανικά, στα ιταλικά, στα τουρκικά και στα ρουμανικά.

Το 2000 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας, με το Βραβείο του λογοτεχνικού περιοδικού "Διαβάζω" για το μυθιστόρημά του "Η Ανατροπή" και με το βραβείο "πρωτοποριακής δημιουργίας - Γιάννος Κρανιδιώτης" στη Λευκωσία το 2009.



Απόσπασμα από την τελευταία του συνέντευξη στο ΒΗΜΑ, τον Οκτώβρη του 2010 στο Γιάννη Μπασκόζο:


- Η κινητήρια δύναμη της μυθοπλασίας σας φαίνεται να είναι τα όνειρα. Πώς οδηγηθήκατε σε αυτό;

«Κάποια στιγμή προβληματίστηκα πώς στην ελληνική πραγματικότητα μπορεί το όνειρο να κινητοποιεί ανθρώπους. Στην ελληνική γλώσσα και στον ελληνικό λόγο γενικότερα μπορούμε να ανακαλύψουμε πολλές εκδοχές “ονείρων”.



- Πιστεύετε ότι ο κόσμος διαβάζει ακόμη βιβλία;

«Δεν είμαι σίγουρος ότι όλα τα βιβλία που πουλιούνται διαβάζονται κιόλας. Τα κάνουμε δώρα τα Χριστούγεννα, αλλά δεν διαβάζονται. Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι συρρικνώνεται ο αριθμός του αναγνωστικού κοινού. Από την άλλη μεριά, φίλος εκδότης που βγάζει δύσκολα βιβλία μού έλεγε ότι δεν πιέζεται ιδιαίτερα. Προφανώς το κοινό των απαιτητικών βιβλίων έχει αντιστάσεις. Αλλά αυτό δεν είναι το κοινό των 20άρηδων ή 30άρηδων του Ιnternet».

- Είναι στοιχείο της κρίσης αυτό το γεγονός;

«Η κρίση κατά τη γνώμη μου δεν είναι απλώς οικονομική. Είναι μια ολική κρίση, κουλτούρας, πολιτισμού που έχει τις εκφάνσεις της στο πολιτικό σύστημα, την οικονομία, τις κοινωνικές σχέσεις και με τον πολιτισμό αυτόν καθεαυτόν. Αυτά τα τέσσερα πεδία τροφοδοτούν με την κρίση του το ένα το άλλο και όλα μαζί σε έναν χορό Ζαλόγγου μάς οδηγούν όλους σε μια σπειροειδή κατηφόρα».

- Υπάρχει κάποιο από τα τέσσερα αυτά πεδία (κοινωνία, πολιτισμός ,πολιτικό σύστημα, οικονομία),το οποίο θα μπορούσε να γίνει κινητήριος δύναμη μιας αντίστροφης φοράς;

«Είναι βαθιά μου πεποίθηση ότι πίσω από μια κακή άρχουσα κουλτούρα κρύβεται μια χωλή και καταστρεπτική παιδεία. Αυτή η άρχουσα κουλτούρα υπονομεύει την ύπαρξη δημιουργικών δυνάμεων, υγιών δομών, λειτουργίες θεσμών, συμπεριφορές ηγεσιών κτλ. Γι΄ αυτό όλες οι προσπάθειες που γίνονται είναι βραχύβιες και η κυρίαρχη κουλτούρα εύκολα τις ανατρέπει. Υπάρχουν, βέβαια, άνθρωποι με σωστές, ακόμη και αντιτιθέμενες μεταξύ τους απόψεις, αλλά διαχρονικά είναι μειοψηφικές δυνάμεις και δεν μπορούν να ανατρέψουν την κουλτούρα της παρακμής, των αγκυλώσεων και των στρεβλώσεων».

- Το πολιτικό σύστημα δεν είναι αυτό που θα άλλαζε την παιδεία;

«Όταν αναφέρομαι στην παιδεία δεν εννοώ μόνον αυτή των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Ένα ριάλιτι σόου μιας ώρας μπορεί να ακυρώσει 24 ώρες διδασκαλίας αξιακών συστημάτων, ηθικών συμπεριφορών και άλλων αξιόλογων εννοιών σε ένα λύκειο. Και δεν αναφέρομαι μόνον στην τηλεόραση αλλά σε κάθε είδους δημόσιο λόγο που εκπέμπει σήματα διαμόρφωσης προσωπικοτήτων και ιδεολογιών. Τι θα προσλάβει το παιδί όταν βλέπει ότι σημασία έχουν τα “κονέ”, η αρπαχτή του μπαμπά, η φοροδιαφυγή, ο ατομισμός, ο καταναλωτισμός της μαμάς, τα έξι κινητά που δεν μπορούν να γίνουν οχτώ... Όσες αλλαγές και να κάνεις στο εκπαιδευτικό σύστημα, αν υπάρχει το κοινωνικό και οικογενειακό αντιπαράδειγμα, τίποτε δεν θα αλλάζει».




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου